Gezonder eten. Minder of geen alcohol. Een bijkomende zaak wanneer we aan onze (mentale) gezondheid willen werken. Veel mensen weten heel goed wat helpend is voor hun lichaam. En toch lukt het niet altijd om dat vol te houden.

Niet omdat je geen discipline hebt. Maar omdat eten en drinken vaak iets vervullen… niet alleen onze honger of dorst maar juist iets wat dieper ligt.

Eten is zelden alleen eten

Eten kan een antwoord zijn op iets wat je voelt — of juist niet wilt voelen. Het kan (onbewust) een behoefte vervullen zoals:

• verbinding – samen eten, samen drinken = erbij horen
• troost – iets zachts, iets prettigs tegenover iets lastigs
• ontspanning – een moment van “even niks hoeven”
• beloning – “ik heb dit verdiend”
• verdoving – niet hoeven voelen wat er speelt

En alcohol doet vaak nog iets extra’s:

• het verlaagt spanning
• het maakt contact makkelijker
• het dempt onzekerheid

Welke leegte wordt er opgevuld?

Als je eerlijk kijkt, gaat het vaak niet over eten zelf. Maar over wat eronder zit. Dat kan zijn:

• een gevoel van alleen zijn
• een subtiele onveiligheid in contact
• een oude overtuiging: “ik hoor er niet echt bij”
• spanning die nergens heen kan
• het ontbreken van echte rust in jezelf

Je  zou dit kunnen zien als:

• een beschermingsstrategie (IFS)
• een regulatiestrategie van het zenuwstelsel
• een manier om niet bij een pijn- of gemislaag te komen

Eten of drinken wordt dan geen probleem…maar een oplossing

De innerlijke spagaat

Dan ontstaat er iets interessants:

Aan de ene kant: “Ik wil goed voor mezelf zorgen”   Aan de andere kant: “Ik wil me verbonden voelen / erbij horen”                                                                     En die tweede wint vaak. Niet omdat die “sterker” is, maar omdat die dieper verankerd zit in ons systeem. We zijn gemaakt om te verbinden. Afwijzing of buitensluiting voelt voor je zenuwstelsel als onveilig. Dus kies je — vaak onbewust — voor meedoen.

Een andere manier van kijken

In plaats van: “Waarom heb ik geen discipline?” Kun je jezelf vragen: “Wat probeert dit gedrag voor mij op te lossen?” Of nog een laag dieper: “Wat heb ik eigenlijk nodig… wat ik nu via eten of drinken probeer te krijgen?”

Wat helpt (zonder het hard te maken)

• Herkennen zonder oordeel
  “Ah, dit gaat over verbinding… niet over trek”
• Het onderliggende gevoel toelaten (een beetje)
  Niet alles in één keer. Maar iets.
• Nieuwe vormen van vervulling zoeken
  • echt contact i.p.v. ‘meedoen’
  • rust i.p.v. verdoving
  • voeding i.p.v. vulling
• Zachter worden voor jezelf
  Want dit gaat niet over zwakte.
  Dit gaat over mens-zijn.

Een vraag aan jezelf

Wanneer ik trek heb — waar heb ik dan écht behoefte aan?

Misschien wel de belangrijkste

Je hoeft het niet perfect te doen.
Je hoeft het niet ineens anders te doen. Maar als je begint te zien wat eten voor je doet… dan ontstaat er iets nieuws:

                                     KEUZE

En vanuit keuze kun je — stap voor stap — dichter bij jezelf blijven.